Serbest Bölge, Teknopark ve Ar-Ge merkezlerinde elde edilen ücretlerin (belli koşulların varlığı halinde) ücret geliri elde eden gerçek kişi tarafından yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Konu ile ilgili 27.05.2020 tarih ve 31137 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 311 no.lu Gelir Vergisi Tebliğinin “İstisna kapsamında ücret geliri elde edenlerin durumu” başlıklı 22.maddesi aşağıdaki gibidir;
“ (1) 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre, kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı için yıllık beyanname verilmemekte ve diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmemektedir.
(2) 16/12/1999 tarihli ve 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 12 nci maddesine göre, Türk Uluslararası Gemi Sicilinde kayıtlı gemilerde ve yatlarda çalışan personele ödenen ücretler ile 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesine göre Ar-Ge, tasarım ve destek personeline ödenen ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir. Anılan Kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmamaktadır. Dolayısıyla, istisna kapsamındaki bu ücretlerin beyan edilmesi ve 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması söz konusu değildir.
(3) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesi uyarınca bölgede çalışanların ücretlerinden ve 193 sayılı Kanunun geçici 75 inci maddesi uyarınca 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerinden kesilen gelir vergisi, verilen muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilerek işverene kalmaktadır. Anılan Kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması nedeniyle, bu ücretlerin de 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen Kanunlar dışındaki diğer Kanunlarda ve 193 sayılı Kanunda, ücret gelirlerine ilişkin yer alan gelir vergisi istisnaları ile tahakkuktan terkin düzenlemelerinde de bu madde hükümleri geçerli olacaktır.
Örnek 12: Bay (Y), 2020 yılında birisi teknoloji geliştirme bölgesinden istisna kapsamında olmak üzere iki ayrı işverenden ücret geliri elde etmiştir.
Birinci işverenden alınan ücret 400.000 TL
İkinci işverenden alınan ücret (Teknoloji geliştirme bölgesi) 800.000 TL
Bay (Y)’ nin, teknoloji geliştirme bölgesinden elde etmiş olduğu istisna kapsamındaki 800.000 TL ücret geliri beyan edilmeyecek ve diğer işverenden elde edilen ücret gelirinin beyan edilip edilmeyeceğinin hesabında da dikkate alınmayacaktır.
Bay (Y)’nin, birinci işverenden almış olduğu ücret geliri olan 400.000 TL, 193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşmadığından beyan edilmeyecektir.”
Şeklinde bir açıklanma bulunmaktadır.
Bu çerçevede 3218, 4691 ve 5746 sayılı Kanunlar kapsamında ücret istisnasının terkin şeklinde uygulandığı bu tip durumlarda hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmakta ve daha sonra söz konusu stopajlar terkin edilmek suretiyle bu avantajdan işverenler yararlandırılmaktadır.
Mezkur tebliğde; “….Anılan Kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması nedeniyle, bu ücretlerin de 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.” Düzenlemesi uyarınca sözü edilen kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması nedeniyle, ( yapılan kesintinin terkin edilmiş olsa dahi) bu ücretlerin de beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.
Öte yandan Beyanname verildiği durumlarda, ücret gelirleri üzerinden kesilen ve işveren tarafından muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde tahakkuktan terkin edilen gelir vergilerinin, hesaplanan vergiden mahsubu mümkün bulunmaktadır.
Bu kapsamda gerçek kişiler beyana tabi diğer gelir unsurlarıyla birlikte, Serbest Bölge, Teknopark ve Ar-Ge merkezlerinde elde edilen ücretlerin de ücret geliri elde eden hizmet erbabı tarafından belli koşulların varlığı halinde beyan edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Ücret gelirlerinin beyan rehberi yazımızın ekindedir.
Teknoparkta çalışanların ücretleri gelir vergisinden tamamen istisna mı?
Teknopark, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde çalışanların ücretleri belirli şartlar altında gelir vergisinden istisna olabilir. Ancak bu durum, her zaman beyan edilmeyeceği anlamına gelmez.
İstisna kapsamındaki ücretler yıllık beyannameye dahil edilir mi?
Tam istisna kapsamında olan ve üzerinden gelir vergisi kesilmeyen ücretler, yıllık beyannameye dahil edilmez ve beyan sınırı hesabında dikkate alınmaz.
Serbest bölge çalışanlarının ücretleri beyan edilir mi?
Serbest bölgede çalışanların ücretleri de uygulama şekline göre değişir. Terkin yöntemi uygulanıyorsa, bu ücretler beyan sınırının hesaplanmasında dikkate alınır.
