Bu yazıda ele alınan bilgiler, GİB – Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan resmi broşür esas alınarak hazırlanmıştır.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verirken, belirli şartları sağlayan mükellefler eğitim ve sağlık harcamalarını gelir vergisi matrahından indirebilir.
Bu indirim, doğrudan ödenecek vergiyi azaltır. Ancak her harcama indirim kapsamına girmez.
Bu yazıda, 2025 takvim yılı gelirlerine ilişkin 2026 yılında verilecek beyannameler için geçerli kuralları sade bir dille ele alıyoruz.
Eğitim ve Sağlık Harcamaları Hangi Şartlarla İndirilir?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesine göre eğitim ve sağlık harcamalarının indirilebilmesi için şu şartların birlikte sağlanması gerekir:
- Beyan edilen gelirin %10’unu aşmamalıdır.
- Harcama Türkiye’de yapılmış olmalıdır.
- Ödeme, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan kişi/kurumlardan yapılmalıdır.
- Harcama, mükellefin kendisi, eşi veya küçük çocukları için yapılmalıdır.
- Harcama fatura veya serbest meslek makbuzu ile belgelendirilmelidir.
- Yazar kasa fişleri (ÖKC) geçerli belge sayılmaz.
Önemli: İndirilemeyen tutar sonraki yıla devretmez.
“Küçük Çocuk” Kimdir?
Küçük çocuk kavramı;
- 18 yaşını doldurmamış,
- Veya eğitimde olup 25 yaşını doldurmamış,
- Mükellefle birlikte yaşayan ya da bakmakla yükümlü olunan çocukları ifade eder.
İndirim Kapsamına Giren Eğitim Harcamaları
Aşağıdaki eğitim giderleri indirim kapsamındadır:
- Anaokulu, kreş, dershane ve eğitim kurumlarına yapılan ödemeler
- Eğitim amaçlı kurs ücretleri
- Okul servis ücretleri
- Kitap ve kırtasiye harcamaları
- Özel yurt ve pansiyon ödemeleri
İndirim Kapsamına Girmeyen Eğitim Harcamaları
- Yurt dışındaki eğitim kurumlarına yapılan ödemeler
- Okul yemek hizmetleri (ayrı bedellendirilen)
- Okul aile birliği bağışları
- Vergi mükellefi olmayan okullara ödenen ücretler
- Devlet okulu harçları
İndirim Kapsamına Giren Sağlık Harcamaları
Teşhis ve tedavi sürecine ilişkin:
- Muayene ve hastane giderleri
- Tahlil ve ameliyat giderleri
- Fizik tedavi giderleri
- İlaç, sağlık malzemesi
- Gözlük ve lens alımları
Ancak bu harcamaların da mutlaka fatura veya serbest meslek makbuzu ile belgelendirilmesi gerekir.
%10 Sınırı Nasıl Hesaplanır?
İndirim hesaplamasında esas alınan tutar:
Yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki beyan edilen gelir tutarıdır.
Eğitim ve sağlık harcamaları birlikte yapılmışsa;
- Ayrı ayrı %10 uygulanmaz.
- Toplam harcama, beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlı olarak indirilebilir.
Belgelerin Saklama Süresi
Vergi Usul Kanunu’na göre;
- Defter tutan mükellefler: ilgili yılı takip eden takvim yılından itibaren 5 yıl
- Defter tutmayanlar: belge düzenleme tarihini takip eden yıldan itibaren 5 yıl
belgeleri saklamak zorundadır.
Belgeler beyannameye eklenmez; ancak elektronik beyan sırasında listelenmesi gerekir.
Kimler Yararlanabilir?
Bu indirimden;
- Ticari kazanç sahipleri
- Serbest meslek erbabı
- Zirai kazanç sahipleri
- Kira geliri elde edenler
- Birden fazla işverenden ücret alan ve beyanname verenler
yararlanabilir.
Ancak yalnızca stopajla vergilendirilen ve beyanname vermeyen kişiler bu indirimden faydalanamaz.
Eğitim ve sağlık harcamaları, doğru planlandığında önemli bir vergi avantajı sağlar.
Ancak:
- Yanlış belge,
- Vergi mükellefi olmayan kurumdan alınan hizmet,
- %10 sınırının yanlış hesaplanması
durumlarında indirim hakkı kaybedilebilir.
Beyanname öncesi harcamalarınızı kontrol etmek ve şartları doğru değerlendirmek, vergi yükünüzü azaltmanın en güvenli yoludur.
