Yatırım Teşvik Belgesi fatura düzenlemelerine ilişkin teknik zorunluluklar, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan yeni kılavuz ile güncellenmiştir. Bu düzenleme, e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dâhil mükelleflerin, yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirdikleri teslimler için doğru senaryo, doğru istisna kodu ve doğru alanların kullanılması zorunluluğunu netleştirmektedir. 22.12.2025 tarihine kadar yapılması gereken teknik uyum çalışmaları işletmelerin teşvik süreçlerinde kesintisiz ilerleyebilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
Yeni Fatura Senaryosu: “YATIRIMTESVIK”
Yatırım teşvik belgesi kapsamında düzenlenecek elektronik faturalar için GİB, özel bir fatura senaryosu tanımlamıştır. e-Fatura kullanıcıları, bu kapsamda düzenlenecek tüm belgelerde “YATIRIMTESVIK” senaryosunu kullanmakla yükümlüdür. Senaryonun altında SATIS, ISTISNA ve IADE fatura tipleri yer almakta olup, yapılacak işleme göre uygun tip seçilmelidir.
Bu senaryo, özellikle yatırım süreçlerinin izlenebilirliğini artırmak, teşvikli mal ve hizmet hareketlerinin doğruluğunu sağlamak ve mali kontrol süreçlerini standartlaştırmak amacıyla geliştirilmiştir.
Öne çıkan noktalar:
- İhracat kapsamında düzenlenecek belgelerde ayrıca GİB’in Gümrük İşlemleri Kılavuzu hükümleri dikkate alınmalıdır.
- e-Fatura’da kullanılacak senaryo: YATIRIMTESVIK
- e-Arşiv Fatura’da kullanılacak tipler: YTBSATIS, YTBISTISNA, YTBIADE
Makine, Teçhizat, Yazılım ve Gayrimaddi Hak Teslimlerinde Fatura Düzeni
Yatırım teşvik belgesi kapsamında en yoğun işlem hacmine sahip alanlardan biri makine ve teçhizat teslimleri ile yazılım lisansları ve gayrimaddi hak satış/kiralama işlemleridir. Bu işlemlerde doğru fatura tipinin seçilmesi teşvikten yararlanmada kritik bir etkendir.
Bu kapsamda düzenlenen faturalar:
- e-Fatura’da: YATIRIMTESVIK → SATIS / ISTISNA
- e-Arşiv’de: YTBSATIS / YTBISTISNA
olarak düzenlenmektedir.
KDV’nin 0 geçildiği durumlarda mutlaka “ISTISNA” veya “YTBISTISNA” fatura tipleri tercih edilmeli ve 308 – 13/d Teşvikli Yatırım Mallarının Teslimi kodu seçilmelidir.
Hatırlatma: Yanlış istisna kodu seçimi, teşvik uygulamasının reddine yol açabilir.
İnşaat İşlerine İlişkin Teslim ve Hizmetlerde Fatura Kuralları
İmalat sanayi veya turizme yönelik yatırım projelerinde inşaat işleri önemli bir maliyet kalemidir. Bu işler kapsamında düzenlenen faturalar için aşağıdaki kurallar geçerlidir:
- e-Fatura: YATIRIMTESVIK → SATIS / ISTISNA
- e-Arşiv: YTBSATIS / YTBISTISNA
KDV’nin “0” olduğu durumlarda seçilmesi gereken istisna kodu:
- 339 – İnşaat İşlerine İlişkin Teslim ve Hizmetler
Bu kod, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki bina-inşaat harcamalarının teşvik sisteminde doğru şekilde sınıflandırılması için zorunludur.
Arsa ve Arazi Satışlarında Uygulanacak Fatura Tipi
Arsa ve arazi satışları, diğer yatırım harcamalarından ayrışan özel bir statüye sahiptir. Bu kapsamdaki faturalar:
- e-Fatura’da: YATIRIMTESVIK → SATIS
- e-Arşiv’de: YTBSATIS
tipinde düzenlenecek olup, KDV’siz fatura düzenlenmesi mümkün değildir.
Bu düzenleme, arsa/ arazi alımlarında teşvik sisteminde KDV istisnasının uygulanmaması nedeniyle kritik önem taşır.
Diğer Teslim ve Hizmetlerde Fatura Düzeni ve Teknik Alanlar
Makine/teçhizat, inşaat ve arsa-arazi kapsamı dışında kalan tüm teslim ve hizmetlerde kullanılacak fatura tipleri:
- e-Fatura: YATIRIMTESVIK → SATIS
- e-Arşiv: YTBSATIS
olacaktır ve bu faturalar KDV’siz düzenlenemez.
Bu faturalarda ayrıca teknik olarak doldurulması zorunlu iki alan bulunmaktadır:
- ID / schemeID → YTBNO (Belge numarası)
- IssueDate → Yatırım teşvik belge tarihi
Bu alanlar, faturanın teşvik belgesine bağlı olarak kayıtlara yansıtılabilmesi için zorunlu hale getirilmiştir.
Harcama Tipi Kodları (01–04)
Yeni teknik kılavuzla birlikte tüm teşvik kapsamındaki faturalar için harcama tipi kodu zorunlu hale gelmiştir:
- 01 → Makine ve teçhizat / yazılım / gayrimaddi hak
- 02 → İnşaat işleri
- 03 → Arsa – arazi alımı
- 04 → Diğer harcamalar
Bu sınıflandırma, teşvik belgesi kapsamında sağlanan desteklerin doğru harcama kalemine bağlanması için kritik bir bileşendir.
Vazgeçilen KDV Alanı ve Kullanım Esasları
“İstisna” tipinde düzenlenen yatırım teşvik faturalarında Vazgeçilen KDV Tutarı alanının doldurulması zorunludur. KDV tutarı hesaplara dâhil edilmediği için bu alana:
- “-1” yazılmalıdır.
Bu uygulama, işletmelerin KDV maliyetlerinin teşvik kapsamında doğru modellenmesi için yapılmaktadır.
Yatırım Teşvik Belgesi Fatura Hakkında SSS
Yatırım teşvik belgesi fatura düzenlemelerine ilişkin sık sorulan sorular bu bölümde yer almaktadır. Yeni teknik kılavuzdaki değişikliklerin uygulamada yaratabileceği tereddütleri gidermeyi amaçlamaktadır.
Yatırım Teşvik Belgesi fatura senaryosu zorunlu mu?
Evet. Yatırım teşvik kapsamındaki tüm e-Fatura işlemlerinde YATIRIMTESVIK senaryosunun kullanılması zorunludur. Yanlış senaryo seçimi teşvik uygulamalarında uyumsuzluk yaratabilir.
Yatırım Teşvik Belgesi fatura için hangi istisna kodu kullanılmalı?
İşlem türüne göre değişmektedir:
- Makine/teçhizat için 308 – 13/d
- İnşaat işleri için 339 Farklı kod kullanımı teşvik reddine neden olabilir.
Yatırım Teşvik Belgesi fatura alanlarına YTBNO yazmak zorunlu mu?
Evet. Tüm teşvikli faturaların ID/schemeID alanında YTBNO, IssueDate alanında belge tarihi bulunmalıdır.
